Ekitaldiak bilaketaren emaitza.

Komunikazioa, emakumeak eta baloreak

“Debekatuta daude zenbaki bakoitiak” jasotzen du Danele Sarriugarteren Erraiak liburuak. Alta, 2 edo honen multiploak horren ondo ikusita ez dauden garaiotan, komunikazioa, emakumeak eta balioak hirukoari helduko diogu. Hasteko, hainbat galderekin:

  • Badakizue munduko 193 herrialdeetatik, emakumeek bakarrik 10etan agintzen dutela?
  • Ba al dakizu munduko emakumeen %7ak bakarrik lortu duela beren herrialdeko agintari izatea?
  • Munduko emakume agintariek eta gizonezkoek desberdin komunikatu dute. Zergatik?

Galderei galderekin baino, ekintzekin erantzungo diegu, beraiek egin duten moduan. Izan ere, ezer ez da kasualitatea.

  1. Angela Merkelek, bere lehen hitzaldian, hauxe esan zion Alemaniari “Bigarren Mundu Gerratik izan dugun mehatxurik handiena da, hau ez da txikikeria”. Eta komunikatzetik, ekintzetara pasa zen. Gorbernu paralelo bat sortu zuen komunitateetako lehendakariekin eta egunean bi edo hirutan elkartzen dira, ez astean behin; behar denero, alegia. Ez dago aginte bakarra.
  2. Finlandian, Sanna Marinek, influencer-ak erabili zituen herrialdea kontzientziatzeko, hau da, beraiek dira Gobernuaren informazioa zabaltzen dutenak. Finlandia munduko herrialde digitalizatuena da. Eragiteko aukeratzen diren influencer-etan ere badago gakoa…
  3. Norvegiako lehendakariak, berriz, haurrei zuzendutako prentsaurrekoa egin zuen. Beraiek bakarrik egin zitzaketen galderak eta argi, luze eta zabal azaldu zizkien pandemia honen nondik norakoak: beren kodeetan, beraiek erdigunean jarrita. Eta, kasu horretan, haurrak izan dira gurasoak kontzientziatu dituztenak. Honen aurrean, Erna Solberg-ek argi esan zuen: “haurrak serio hartu behar dira”.
  4. Zelanda Berrian beren soldatak erdira jeitsi dituzte agintariek…

Zerrenda luzeagoa (luzea?) egin genezakeen, baina, zerrenda ditzagun agintean dauden emakume hauek, komunikatiboki, komunean izan dutena:

  • Erabakiak azkar hartzeko gaitasuna eta horiek ere berehalakotasunez burutzea.
  • Mezu argiak, gauzatu daitezkeenak, gardenak eta enpatikoak zabaltzea.
  • Sormen handiko irtenbideak bilatzea.
  • Lideratzeko modu parte hartzaileagoa, efikazagoa eta bihozberagoa izatea.

Gaia mahaigaineratu denetik, askotan esan da agintari hauek emakumeoi egozten zaizkigun baloreak eta jokabideak izatea giltzarri izan dela kudeaketa on horretarako. Berriz ere jo da mundua bitan bereiztera eta genero-rolak indartzera. Eta ez. Ez da hori.

Laura Casielles-ek argi zion: “Badirudi azaltzen jarraitu behar dugula, emakume batek praktika politiko desberdinak eta eraldatzaileagoak gauzatzen baditu, begirada feminista batekin duela zerikusia eta ez emakume izaerarekin“.  Egungo mundu mailako krisi egoera zaila eta korapilatsua da oso. Emakume hauek, egoera zail honi aurre egiterainoko bidea ere arantzatsua izan dute. Gustuko bidean aldapak ere badira, baina ikasi dute oztopoak gainditzen eta kristalezko sabaiak hausten.

 

Argi dago ez dietela ezer oparitu. Guk, lerro hauek, bidea urratzen jarrai dezagun.

 

 

COVID-19 eta MARKAK

Zaplazteko bat.

Lau pareten artean gaude gutako bakoitza, gu guztiok. Bakoitza norbere etxean; eta bakoitza, norbere gorputzean.

Baina duela astebete egiten genuena errepikatzen gabiltza lau pareten arten: kanpora begira. Besteek zer egingo, besteek zer sortuko, besteek zer esango. Itxi diguten ateak norbere barrura begiratzeko lehioa zabaldu digun arren; kalera ematen digun lehiotik begira daramagu eguna edo mundura irekitzen gaituen mugikorretik.

Bide berriak bilatu ditugu entretenimendua sortzeko, entretenitzeko. Denbora gelditu denaren sentsazioarekin bukatzeko egotetik gauzak egitera pasa gara:  egin eta egin, egin eta egin.

Captura de pantalla 2020-03-20 a las 16.58.04

Ezin dugu beste aldera begiratu, egoera ukatu nahiko bagenu bezala jokatu, ezer gertatzen ez dela pentsatu. Maratoi baten antzerakoa izango da hau, luze joango da. Egokituko zaigu ez entzunarena egiteagatik ere, egotea; etxea aireratzen dugun moduan, barrura begiratzeko lehioak zabaldu eta gure barrenak aireratzea. Eta helmugara iristean, ez gara berdinak izango. Lau pareten artean egunak eta egunak eman dituzten pertsonak izango gara. Etxetik mugitu gabe bide berriak urratu dituztenak.

Ez gara berdinak izango, ez gu, ezta norbanakook osatzen ditugun markak ere. Honek guztiak, argi dago, marka utziko du gugan.

Gugan eragiten badu, markengan eragingo du

Arraunlarien gisan aritu behar dugu: atzera begira, aurrera egiteko; ez dugu ahaztu behar nondik gatozen, baina honek ere gure izatean isla izango duenez, ezin dugu begiak itxita egin aurrera.

Markek ere bere barrura begiratu beharko dute egunotan. Marketin planak eta estrategiak hautsa hartzen utzi baino, mahai gainean jarri behar ditugu. “Zer nintzen, zer naiz, zer izan nahi dut?” Galderak egiteko garaia heldu da. Galdera horien inguruan  pentsatzekoa.

Captura de pantalla 2020-03-20 a las 16.58.19

Koronabirusa “aldaketa” eskatzen dator, gure ohiturak eta rolak iraultzeko eskatzen. Aldatu beharra daukagu, beraz. Eta, arrapaladan ekin baino, kontzientziaz eta koherentziaz eman behar ditugu hurrengo urratsak.

Momentua da, distantziatik bada ere, elkarrengandik gertu egoteko. Bat egiteko. Gurean, gertuko komunikazioa da oinarri eta helburu. Bezeroa gure bidelaguna delakoan gaude eta bidea hori dela sinetsita ekin diogu bidezidor berri honi ere. Bezeroari irtenbide (des)berdinak, bereizgarriak, eman behar dizkiogulakoan gaude; honela, gizarteari ere konponbideak emateko. Jaso eta eman, eman eta jaso: elkartasuna da hori.

Horretan azti ibili dira hainbat marka: Movistar, Amazon, Zara... Eta handitik ez ezik, txikitik ere eragin daitekeelakoan gaude. Behetik gora.  Berrogeialdi honen lehen egunetako irakaspena izan da hori. Jon Maiak esan bezala: “beharbada pandemia honen aurrean bizitzen ari garen ariketa kolektibo, komunitario, global hontatik ohartzera ailegatu gaitezke mundu honetan kontua ez dela norbera salbatzea, baizik eta soilik denok salbatzen bagara salbatuko dela norbera

Goazen errora. Guztiok egiten dugun galdera hauxe da: “hau noiz arte?“, baina guk egiten duguna ondorengoa da: “bukatzen denean, zer?” Erein eta ernaldu dugun elkartasunari bide ematen jarraitu behar dugula ziur gaude.

Captura de pantalla 2020-03-20 a las 16.58.12

Bitartean, geure buruari galderak egiten jarraitzen dugu:

  • Krisi honen ondoren, bezeroa zelakoa izango da?
  • Bezeroarekin nolako hartu emana izan behar dugu?
  • Bezeroak tratu berdina beharko du?

Eta enpresari dagokionez…

  • Gizatiarragoak izan behar garela konturatuko al gara?
  • Teknologiak garrantzia asko duen arren, giltzarri pertsonak direla argi izango al dugu?
  • Azkarragoak izan behar al dugu? 

Eta pertsonen, gizartearen inguruan…

  • Aldatu beharra al daukagu?
  • Balore berdinei eutsi behar al diegu? 
  • Ona eta txarra binomioak bere horretan jarraituko al du?
  • Gauzak eskala berdinarekin baloratuko al ditugu?
  • Abiadura honetan jarraitu behar al dugu bizitzen?

Hartu denbora galderak egin eta erantzunak bilatzeko.  Sinetsita gaude hau zaplazteko bat izan dela;
zaplazteko bat, esnatzeko.

Markek bost zentzumenak adi

Sentitu ez dugu soilik ikusmenari edo entzumenari esker egiten. Dantzatzeko gorputzaldia ez digu musika jakin batek soilik jartzen (edo bai), eta persona bat polit ez du soilik itxurak egiten. Gustuari, ukimenari eta usaimenari ere erreparatzen diogu, hots, zentzumen guztiei. Markagintzan, hortaz, bost zentzumenek dute garrantzia.

Hotsaren, irudien, usainaren, zaporearen eta ukimenaren bitartez komunikatu daiteke. Marka baten baloreak, beraz, bost zentzumenen bidez islatu daitezke. Marka esperientzia bizi, bereizgarri eta kalitatezkoa izateko, lehialtasuna sortuko duena, zentzumen guztiak martxan jartzea ezinbestekoa da.

Zentzumenek markaren inguruko usteak indartzea ekar dezake, edota oinarriak eta baloreak finkatzea. Emozioen eta sentsazioen bitartez, erabiltzaileak erlazioak egin eta horiek memorian iltzatzen ditu.

shutterstock_1352853263

Eragin azkarra

Leloa guztiz barneratzeko mila bider errepikatu behar izaten da. Izan ere, New Yorkeko Rockefeller unibertsitateak egindako analisi baten arabera, gizakien %5a gogoratzen da soilik ikusitako zerbaitekin eta %2a entzundakoarekin. Ondo egindako zentzumenen estimulazio batek, ordea, askoz ere denbora gutxiago behar du gugan lekukotzeko. Besteak beste, horregatik da garrantzitsua aintzat hartzea.

Oharkabean asko dira usaimenarekin, zaporearekin edo ukimenarekin jasotako mezuak. Ondo gordeta ditugunak. Zeren, ziur zuk ere lotzen duzula kolonia jakin bat pertsona jakin batekin, ezta? Eta seguru akordatzen zarela zineman egoten den palomita usainarekin (eta akaso ez ikusitako azken filmarekin)?  Izan ere, usaindutako %35arekin gogoratzen da jendea.

shutterstock_1160904631

Eragin azkar eta zuzena
Bistakoa da, beraz, zentzumenak gogoratu egiten ditugula. Baina gogoratzeaz harago, izaera edo balioekin lotzen ditugu. Jarraian hainbat adibiderekin azaltzen dugu hori:

Usaimena

  • Red Bull: festarekin, dinamismoarekin, dibertsioarekin. Horregatik ibiltzen da diskoteketan.
  • Eguzkitako krema: bidaia agentzietan erabiltzen dute, udararekin, eguraldi eta umore onarekin, deskonektatzearekin lotzen dugulako.
  • Txiklea: haurtzaroarekin lotzen dugu. Freskotasuna islatzen du. Horregatik erabiltzen da hainbat jostailu dendetan.
  • Larrua: elegantzia, kalitatea… islatzen duenez, hainbat zapata dendetan erabiltzen da, baita Rolls Royce dendetan ere.

Honen ondorioz, hainbat dira beren perfume propioa sortu duten markak: Pepe Jeans, Oysho, New Balance, Eroski, McDonalds, BMW, Movistar, Diagonal klinika, Catalunyako alderdi sozialista… Esentzia horietan beren marka balioak islatzen dituzte, oharkabean, zuk marka beren balioekin lotu dezazun.

Entzumena

Baina hori ez da soilik usaimenarekin lortzen, baita beste zentzumenekin ere. Soinuaren indarra ere nabarmena da.  Enpresen %97a sinetsita dago musikak emozioak komunikatzeko botere handia daukala.  Horregatik, hainbat enpresek estrategia musikalak garatzen dituzte. Hori dela eta, “himno” propioak sortu dituzte edo/eta beren ofizinetarako giro musika propioa osatu dute playlist personalekin.

Erabiltzaile gisa asko dira bizi daitezkeen soinu-esperientziak, gero eta plataforma gehiagotan izan dezake tokia soinuak: irrati kuinetan, spoten musika/kantuetan, podcastetan, branded audioeta, ekitaldietan, ferietan, webguneetan…

Ukimena

Liburu baten orrien usaina berezia egiten zaie askori. Baina beste askori orrialdea bera ukitzea egiten zaie berezi. Orrialdea ukitzean liburuaren gaineko iritzia osatuko dugu: kalitatezkoa, arina… irudituko zaigu. Pertsona bat ukitzean ere gertatzen zaigu hori. Azal leuna badu goxoa irudituko zaigu.

Packaginarekin lortu dezakegu, adibidez, erabiltzailearen harreta. Gure produktua era berezi batean biltzen badugu, eta kaxa zabaldu aurretik komunikatu egiten badugu, bezeroa fidelizatzeko urratsak emango ditugu.

Dastamena

Laranja zukua erosten baduzu, itxurak, zapore bat izango duela zelatatuko digu. Behin edanda, ordea, bestelako sentimendu bat izan dezakegu, dastamenak ere komunikatu egiten baitu.

Gainera, lau dira bereizten ditugun zaporeak. Zapore bakoitzak emozio desberdinak komunikatzen ditu:

  • Mikatza: emozio biziak, ezezaguna…
  • Garratza: deserosotasuna…
  • Gazia: alaitasuna, bizitasuna…
  • Gozoa: lasaitasuna, berotasuna..

shutterstock_416447704

Zentzumenez harago, zentzua

Zentzuak sen ona esan nahi du, gauzak ongi egiteko edo behar bezala jokatzeko ahalmena izatea. Eta, finean, marka batean horrek du garrantzia: zure ekintzetan zintzoa izatea. Zure ekintzetan islatzen duzu zure izaera. Labur esanda, zure jokamoldeak aitortuko du nolakoa zaren eta ea zure gainontzeko ekintza komunikatiboekin koherentzian jokatzen duzun. Hortaz, 5 zentzumenez harago, sekula ahaztu behar ez duzuna eta zinez ondo zaindu behar duzuna hori da: jarrera.

 

 

Markek generoa al dute?

markek_generoa

Zein da jaiotzean egiten diguten lehen galdera? Are gehiago, haurdunaldian, galdetzen digutena? Zer da, neska ala mutila? Galdera horren atzean trinkotuta daude gizarteak jaioberri horri egotziko dizkion betebehar eta aukera guztiak.

Jaiotzetik markatzen gaituzte: belarrietan zuloa bai ala ez, arrosa ala urdina, panpina ala baloia… eta markagintzan ere isla dute genitalen baitan sortutako “genero-markek”.

 

Genero marketinak naturaletik gutxik

Sexua izendatzearekin batera zehaztuko dira rolak, jokabideak, sentitzeko moduak, bizitzekoak eta jarraitu beharreko ibilbidea. Eta, hori guztia, biologiarekin loturarik ez duen gizarte eraikuntza baten ondorio izango da. Mundura etorri orduko, beraz, binomio baten baitan sailkatzen gaituzte. Eta norma horietan eragina du markagintzak, publizitateak. Gehienetan, femeninitatea eta maskulinitatea etiketak puzteko eta estereotipatzeko erabiltzen da, baita onurak lortzeko ere.

Genero marketinga deitzen zaio sexuaren ezaugarri biologikoetatik harago dauden klixeak desberdintzeari. Adibide praktiko batzuk, esaterako: makilajeari dagozkien markek emakumeak erabiltzen dituzte irudian, baita garbiketaren edo zaintzaren produktuek ere; futbol partiden atsedenaldiko publizitate tartean autoen spotak emititzen dituzte, zerbezen anuntzioak ere gizonentzat daude eginak, baita brikolajearenak ere.  Sonatuak izan dira, beste batzuen artean, Bic markak emakumeentzat sortutako boligarfoa: Bic for her edo Doritos markak sortutako patatak, zikintzen eta soinurik egiten ez dutenak.

Salbuespenak salbuespen, emakumeen rolei zuzendutako produktuak sortzen dituen markaren irudia ere bat joango da estereotipo horiekin: koloreak ez dira gogorrak izango, pastel tonalitatekoak, tipografía samurragoa izango dute

 

Emakumea gauza eta ez pertsona

Emakumeak objektu bilakatzen dituzten marka eta produktuen zerrenda amaigabea da. Emakumeen gorputzak hutsak eta ederrak balira bezala erabili ohi dira sarri, begiratuak (eta menpekoak) izateko.

Publizitatetik harago, badira markak beren erabakien bitartez emakumeak gauza bilakatu dituztenak: emakumeek ordaindu gabe sar daitezkeen diskotekak, edo haurdun geratzeko aukeragatik emakume bat ez kontratatzea…

 

Sexuaren araberako ohiturak

Gure ohiturak estereotipatuak daude. Ezartzen zaizkigun rol horiei lotuta daude. Marka edo produktu bat ere, sarritan, estereotipatuta edo rol batzuei lotuta dago. Zaintza lanak = emakumeak, kirola edo/eta lehiakortasuna = gizonezkoak… Hortaz, produktu horren komunikazioa ere genero horri zuzenduta egingo da. Hortik, emakumea bazara, Coca Cola light-en publizitatea agertzea eta gizonezkoa bazara Coca Cola Zerorena ikustea.

Sareek, gainera, segmentazio hori ahalik eta zehatzena egiten laguntzen dute. Generoaren arabera ez ezik, adinaren eta geografiaren arabera (besteak beste) sailkatu ditzakegu, mezua nahi dugun horiengana helduz.

 

Erabilera guztiak ez dira txarrak

Badira binomio hori hautsi eta egitura itxi horretatik aldendu diren markak. Nikek Serena Williamsek haragirik apenas erakusten zuen kirol-arropa janzteak istiluak eragin zituen. Kontrako asko agertu ziren. Bere patrozinadorea den Nikek, ordea, babestu egin zuen ahoz gorako aldarri honekin.

Markek sarritan hauspotzen duten gizontasun eredu bat kolokan jarri zuen Gillettek bere azken spotean. Markak gizonentzat produktuak saldu arren, markaren eta gizon matxisten artean arrakala handia dagoela azaldu zuen eta eredu horrekin bat egiten ez zutela. Sona handia izan zuen iragarkiak.

Tesco supermerkatuak ere hartu ditu erabaki berdinzaleak. Beren dendetako produktuetan tasa arrosa kendu du. Toy Planetek jostailuen katalogoan berditasunari eusten dio eta aniztasuna bermatzen du.

Gertu ere baditugu adibide onak. Hainbat markek emakumeentzat “boyfriend” galtzak saltzen dituzten bitartean, beste batzuek (Berria, Berri Txarrak, Euskaraz Bizi Nahi Dut…) elastiko zabalak eta estuak saltzen dituzte; eta ez neskentzako eta mutilentzako direnak, esaterako.

 

Komunikazioa 360º

Bideo labur honetan saiatu gara azaltzen, modu grafikoan, zeintzuk diren gure lan esparru nagusiak, beti ere komunikazioaren, publizitatearen eta branding-aren inguruan; hala nola, bideo marketina, ekosistema digitala, ekitaldien kudeaketa, packaging-a, publizitate kanpainak, diseinu editoriala eta marken kudeaketa.

123