Komunikazioa bilaketaren emaitza.

Markek generoa al dute?

markek_generoa

Zein da jaiotzean egiten diguten lehen galdera? Are gehiago, haurdunaldian, galdetzen digutena? Zer da, neska ala mutila? Galdera horren atzean trinkotuta daude gizarteak jaioberri horri egotziko dizkion betebehar eta aukera guztiak.

Jaiotzetik markatzen gaituzte: belarrietan zuloa bai ala ez, arrosa ala urdina, panpina ala baloia… eta markagintzan ere isla dute genitalen baitan sortutako “genero-markek”.

 

Genero marketinak naturaletik gutxik

Sexua izendatzearekin batera zehaztuko dira rolak, jokabideak, sentitzeko moduak, bizitzekoak eta jarraitu beharreko ibilbidea. Eta, hori guztia, biologiarekin loturarik ez duen gizarte eraikuntza baten ondorio izango da. Mundura etorri orduko, beraz, binomio baten baitan sailkatzen gaituzte. Eta norma horietan eragina du markagintzak, publizitateak. Gehienetan, femeninitatea eta maskulinitatea etiketak puzteko eta estereotipatzeko erabiltzen da, baita onurak lortzeko ere.

Genero marketinga deitzen zaio sexuaren ezaugarri biologikoetatik harago dauden klixeak desberdintzeari. Adibide praktiko batzuk, esaterako: makilajeari dagozkien markek emakumeak erabiltzen dituzte irudian, baita garbiketaren edo zaintzaren produktuek ere; futbol partiden atsedenaldiko publizitate tartean autoen spotak emititzen dituzte, zerbezen anuntzioak ere gizonentzat daude eginak, baita brikolajearenak ere.  Sonatuak izan dira, beste batzuen artean, Bic markak emakumeentzat sortutako boligarfoa: Bic for her edo Doritos markak sortutako patatak, zikintzen eta soinurik egiten ez dutenak.

Salbuespenak salbuespen, emakumeen rolei zuzendutako produktuak sortzen dituen markaren irudia ere bat joango da estereotipo horiekin: koloreak ez dira gogorrak izango, pastel tonalitatekoak, tipografía samurragoa izango dute

 

Emakumea gauza eta ez pertsona

Emakumeak objektu bilakatzen dituzten marka eta produktuen zerrenda amaigabea da. Emakumeen gorputzak hutsak eta ederrak balira bezala erabili ohi dira sarri, begiratuak (eta menpekoak) izateko.

Publizitatetik harago, badira markak beren erabakien bitartez emakumeak gauza bilakatu dituztenak: emakumeek ordaindu gabe sar daitezkeen diskotekak, edo haurdun geratzeko aukeragatik emakume bat ez kontratatzea…

 

Sexuaren araberako ohiturak

Gure ohiturak estereotipatuak daude. Ezartzen zaizkigun rol horiei lotuta daude. Marka edo produktu bat ere, sarritan, estereotipatuta edo rol batzuei lotuta dago. Zaintza lanak = emakumeak, kirola edo/eta lehiakortasuna = gizonezkoak… Hortaz, produktu horren komunikazioa ere genero horri zuzenduta egingo da. Hortik, emakumea bazara, Coca Cola light-en publizitatea agertzea eta gizonezkoa bazara Coca Cola Zerorena ikustea.

Sareek, gainera, segmentazio hori ahalik eta zehatzena egiten laguntzen dute. Generoaren arabera ez ezik, adinaren eta geografiaren arabera (besteak beste) sailkatu ditzakegu, mezua nahi dugun horiengana helduz.

 

Erabilera guztiak ez dira txarrak

Badira binomio hori hautsi eta egitura itxi horretatik aldendu diren markak. Nikek Serena Williamsek haragirik apenas erakusten zuen kirol-arropa janzteak istiluak eragin zituen. Kontrako asko agertu ziren. Bere patrozinadorea den Nikek, ordea, babestu egin zuen ahoz gorako aldarri honekin.

Markek sarritan hauspotzen duten gizontasun eredu bat kolokan jarri zuen Gillettek bere azken spotean. Markak gizonentzat produktuak saldu arren, markaren eta gizon matxisten artean arrakala handia dagoela azaldu zuen eta eredu horrekin bat egiten ez zutela. Sona handia izan zuen iragarkiak.

Tesco supermerkatuak ere hartu ditu erabaki berdinzaleak. Beren dendetako produktuetan tasa arrosa kendu du. Toy Planetek jostailuen katalogoan berditasunari eusten dio eta aniztasuna bermatzen du.

Gertu ere baditugu adibide onak. Hainbat markek emakumeentzat “boyfriend” galtzak saltzen dituzten bitartean, beste batzuek (Berria, Berri Txarrak, Euskaraz Bizi Nahi Dut…) elastiko zabalak eta estuak saltzen dituzte; eta ez neskentzako eta mutilentzako direnak, esaterako.

 

2018a zenbakitan

YELLOWING_irudia

Begiak itxi eta kandelei putz egitean amesten dugun gisan atzean utziko dugun 2018an bete gabeko promesak egiten hasiko dugu gutariko askok 2019a. Edo ez. Hamabi mahats ale hamabi segundotan jaten, edo lehen kanpai hotsean hamabiak ahoratzen. Eta, haragi lehorrak nola, mahats masa-pilota ezin irentsi emango ditugu urteko lehen segundoak. Xanpainarekin topa egiten batzuk eta txispatuko ez dituen burbuilarik gabeko edariekin besteak. Familia giroan agurtuko dugu 2018a askok, oporretan gero eta gehiagok. Batera edo bestera, atzera begirakoa egiten bukatzen dugu askok urtea. Eta horrela bukatuko dugu guk ere.

2018ak sare sozialei dagozkionean zenbaki potoloak utzi dizkigu. Konektatuta bizi gara, sarera lotuta. Datuek hori azpimarratzen dute. 2009a geroztik goranzko joera izan dute sareek. Hazkuntza hori lausotzen ari da, baina mantsotze hori sareak gure egunerokoan errotu diren seinale besterik ez da.

2018an, Espainiar estatuan, 16-65 urte bitarteko lagunen %85ak sare sozialak erabili ditu; hots, 25.5 milioi dira sareetako erabiltzaileak.

 

Erabiltzaileen profila

  • %51 emakumezkoa
  • Bataz besteko adina: 38,4 urte
  • %74 lanean

Kopuru horrek gora egingo du 2019an. Erabiltzaile ez direnen %9ak datozen hamabi hilabeteetan sareren batean izena emango duela aitortu du eta. Eta, probableena da, sare sozial hauetakoren batean sortzea profila: Facebook, Twitter, Instagram, Linkedin edo Whatsappk, horiek baitira barneratuen ditugunak.

Facebook ezaguna da erabiltzaileen %96arentzat. Twitter da bigarren indarra %72ko ezagutzarekin. Dena den, 2017tik, beheranzko joera du sare honek. Instagramek, ordea, kontrako joera du. Geroz eta presentzia nabarmenagoa du erabiltzaileen egunerokoan.

 

Sareen ezagutza

  1. Facebook %96
  2. Twitter %72
  3. Instagram %62
  4. Linkedin %21
  5. Whatsapp %16

Ezagutzatik erabilpenera urrats bat dago, ordea. Eta, erabilpenari dagokionean ere, Facebook dago zerrendaren gailurrean Whatsappekin batera. Erabiltzaileen %87ak erabiltzen ditu bai bata eta bai bestea. Hala ere, duela bi urtetik hona behera egin du Facebookeko erabiltzaile kopuruak. Aldiz, kontrako norabidean doa Instagram. Geroz eta erabitzaile gehiago ditu.

 

Sareen erabilera

  1. Facebook %87
  2. Whatsapp %87
  3. Youtube %69
  4. Instagram %49
  5. Twitter %48

Sare horien artean, egunean ordu gehien Whatsappen ematen ditugu. Bataz beste, egunean 1:33 minutu eskaintzen dizkiogu sare honi. 16-30 urte bitarteko gazteak dira konektatuta denbora gehien pasatzen dutenak. Adinean gora egin ahala, ordu kopuruak behera egiten du.

Denboraren zatirik handiena Whatsappen igarotzeak lotura estua du sareetan egiten dugunarekin. Eta, sareak, bereziki, mezuak bidaltzeko eta gure kontaktuekin harremantzeko erabiltzen ditugu. Gure jardueraren %66a horretara bideratzen dugu. Bideoak ikusteko, musika entzuteko eta gure kontaktuek egiten dutenaren berri izateko ere erabiltzen ditugu sareak.

 

Sareetako jarduera

  1. Harremandu %66
  2. Bideoak ikusi eta musika entzun %56
  3. Kontaktuek egiten dutena ikusi %44
  4. Ezagutza jaso %36
  5. Edukia argitaratu %33

Begi bistakoa da sarera lotuta bizi garela. Eta sarera konektatzeko gero eta gehiago erabiltzen dugu mugikorra, %95ak erabiltzen du gailu hori. Ordenagailua %91ak erabiltzen du eta tableta %48ak.

 

Eta zuk, testu hau, zein gailutatik irakurri duzu? Hasi eta buka egin duzu, ala bidean beste hainbat sareetara jo duzu? Zein sareetara? Erantzunetan ikusi duzu ea 2018ko tendentziekin bat egiten duzun. 2019an ere izango dugu elkarren berri!

 

Informazioa IABren Estudio Anual de Redes Sociales 2018 dokumentutik jaso dugu

Eleanitzak izatearen arrakalak

Euskara ala gaztelania, zein hizkuntza erabiliko dut sarean? Bata ala bestea aukeratu behar al dut? Eta bi hizkuntzatan argitaratzen badut? Elebakarrak ez du honelako buruhausterik. Baina elebiduna den gizarteari hitz egin behar badiozu, sarritan egingo dizkiozu galdera horiek zeure buruari. Ondorengo lerroetan galdera horiei erantzungo diegu.

Euskara ala gaztelania?

Bataren ala bestearen alde egiteko bi dira kontuan hartu beharreko baldintzak:

  • Publikatzen duenaren hizkuntza irizpideak
    Zure identitatearen, zarenaren, isla izan behar du sareak. Eta izate horren parte bada euskara, komunikatzerako garaian kontuan izan behar duzu. Komunikatzen duzun horretan dagokion presentzia izan behar du euskarak.
  • Publikoaren hizkuntza ezagutza
    Zuk komunikatzen duzu, bai; baina, jendeari ari zara komunikatzen. Kontuan izan behar duzu zure publikoak zein hizkuntza ezagutza-erabilera duen eta berak ulertzeko moduko edukia argitaratu behar duzu.

Publikoak eskertuko du bere ama-hizkuntzan argitaratzea. Baina, kasu batzuetan, targeta elebiduna izango da. Kasu horietan bi aukera hauetako baten alde egin izan ohi da:

  • Irizpiderik gabe tartekatu hizkuntzak
  • Bi aldiz publikatu informazio berdina

Zergatik dira akatsak?

  • Estrategia falta baten erakusle da
  • Post berdinean elebitan argitaratuta: bi hizkuntzetako bat itzalean geratzen da eta zuk ere garrantzia hori ematen diozula islatzen duzu.
  • Post desberdinetan: oso astuna egiten da, jarraitzaileentzako gogaikarria izan daiteke.

Honen aurrean bi aukera daude:

  • Hizkuntza irizpideen baitako estrategia landu: euskarak lehentasuna badu, hori islatu dezala sareak eta gaztelaniaren aldeko hautua egin informazioa jaso behar duenaren gehiengoak gaztelaniaz hitz egiten badu.
  • Bi profil sortu: Bakoitzean hizkuntza batean argitaratu.

Laburpena


Facebooken tresna berriari zukua atera

Facebookek itzulpenak modu automatikoan egin beharrean (aukera hori ere badu) itzulpen propioa egiteko aukera garatu du. Erreminta hori baliatzeak bi onura ditu:

  • Barrura begira, zuk nahi bezala idatzi dezakezu (tonua, edukia…)
  • Kanpora begira, erabiltzaileak nahi duen hizkuntzan irakurri dezake.

Ohikoena ez den arren, itzulpena euskaraz aritzeko aukera ematen du erremintak. Beraz, Euskal Herriko hizkuntza errealitateari erantzuteko aukera ematen du Facebookek. Erreminta honek duen alderik txarrena erabiltzaileei eskatzen dien ariketa da, aukeraketa egin beharra.

 

Sareak eskaintzen dituen aukerak hamaika dira eta baten edo bestearen aldeko hautua egitea norberaren esku dago. Aukera guztiek dituzte onurak eta albo kalteak, eta, idatzi honetan, aukera sorta horren argiak eta ilunak erakustea izan da helburua. Dena den, sareak eraldatzeko eta urratsak emateko duen azkartasuna ikusita, agian irakurtzerako erreminta berriak sortu eta leiho berriak zabaldu dira.

Publizitatea ere, elebitan

Facebooken eduki organikoa ez ezik, ordainpeko edukia ere argitaratu daiteke hizkuntza bat baina gehiagotan. Hizkuntzaren optimizazio dinamikoaren funtzioarekin spotak hainbat hizkuntzatan argitaratu daitezke. Hizkuntza bakoitzarekin spot bat eta horri lotutako aurrekontu bat izan ordez, iragarki bakar bat sortu dezakezu eta, gehienez, sei hizkuntzetara itzuli. Facebookek, automatikoki, zure kanpainaren aurrekontua eraginkorrena den hizkuntzera bideratuko du uneoro. Era honetan, denbora eta dirua aurreztuko dira.

Funtzio hau oso baliagarria da bi kasu hauetarako:

  • Hizkuntza bat baina gehiago hitz egiten diren lurraldean erabiltzeko.
  • Hainbat estatu edo lurraldeetan zabaltzeko iragarkia.

Nola erabili hizkuntzen optimizazio dinamikoa?

  • Iragarkien kudeatzailean helburu hauek dituen kanpaina bat hasi:
    • Tráfico (sitio web)
    • Descargas de aplicaciones para móviles y conversiones (sitio web)
  • Osatu iragarkiaren xehetasunak: publikoa, aurrekontua, kokapena, formatua, esteka, titulua, testua…
  • Iragarkia hainbat hizkuntzatan sortzeko:
    • Crear en otro idioma
      • Varios idiomas
      • Aukeratu lehenetsiko duzun hizkuntza. Titulua eta testua gehitu.
      • Gehitu beste hizkuntza bat: idioma adicional. Titulua eta testua gehitu.
  • Behin argitaratu nahi duzun hizkuntza guztiak gehituta (gehienez sei) sortu iragarkia.

*Iragarkiaren helburua “clicks en el sitio web” edo “conversiones en el sitio web” bada, webgunerako esteka ere pertsonalizatu dezakezu hizkuntza bakoitzean.

Komunikazioa 360º

Bideo labur honetan saiatu gara azaltzen, modu grafikoan, zeintzuk diren gure lan esparru nagusiak, beti ere komunikazioaren, publizitatearen eta branding-aren inguruan; hala nola, bideo marketina, ekosistema digitala, ekitaldien kudeaketa, packaging-a, publizitate kanpainak, diseinu editoriala eta marken kudeaketa.

Ikasleen praktikaldiak, bi noranzkoko hartu-emana

ikasleak-praktiketan

AZK-n tradizio handia dugu praktiketako ikasleak hartzen, bai Mondragon Unibertsitatetik bai beste formazio zentroetatik ere. Kasu hauetan, bi noranzkoko hartu-emana izaten da, ikasleak ezagutzen baitu enpesa batean eguneroko martxa nolakoa den, benetako proiektuetan parte-hartuz, eta agentziarentzat oso interesgarria izaten da ikasleak ekartzen duen ikuspuntu fresko eta berritzailea. Egun hauetan Anne Baskaran dugu gure artean. 

  

Lehenik eta behin, aurkeztu zure burua.

Anne Baskaran (Gasteiz, 1996) deitzen naiz eta Ikus-entzunezko komunikazio graduaren hirugarren mailan nago. Gaur egun, argazkigintza eta ilustrazioan bete-beterik murgilduta nago.

Ateak ez ixteko Gasteizko Koldo Mitxelena ikastetxean Batxilergo biologikoa egin nuen, nahiz eta Lehen Hezkuntza ikasketak egiteko plana izan. Azkenik, argazkiak egiten erakusten nituen gogoak ikusita, Ikus-entzunezko komunikazioa ikastea erabaki nuen. Hau da, benetan maite nuena egitea aukeratu nuen.

Ordutik, argazkigintza, diseinu eta film laburren hainbat lehiaketa irabazi ditut; haien artean, 2015 Huhezinema jaialdiaren Basque Culinary Center-eko epaimahiaren saria, 2016 Euspot lehiaketaren publikoaren saria ‘Amestu, murgildu, bizi’ spotarekin, Gasteiztarrak arraun the world argazki lehiaketa ‘Lusitaniar herrialdean zehar’ argazki bildumarekin, El Correo Escenas de Álava argazki lehiaketa eta Mondragon Unibertsitateko kirol jertsea lehiaketaren 3.edizioa.

Nolakoa da Ikus-entzuneko Komunikazioa gradua MONDRAGON UNIBERTSITATEAn. Orain metodologia berri bat lantzen da. Zer garrantzi dauka alde praktikoak?

Aurten Mexikon egon naiz ikasten baina joan den urtean, behintzat, graduan geneukan metodologiarekin pozik nengoen. Alde praktikoak niri gustatuko litzaidakeena baino garrantzi gutxiago du. Hala ere, egia da Mondragon Unibertsitateak eskaintzen duena gradu bat dela eta ezinbestez teoria eman behar dela. Ikus-entzunezko produktuaren itxura lantzea egokia da, baina mamia ere.

Zure ustez, ondo egokitzen da lan-merkatuaren eskakizunetara? 

Ikus-entzunezko graduak nahiko orokor lantzen ditu mundu honen barnean dauden arloak, bai onerako eta bai txarrerako. Gradu honi esker orain arte pentsatu ere ez nituen arloak ezagutu ditut, baina egia da beste batzuk sakontzea gustatuko zitzaidala.

Praktikaldian zaude orain, zer nolako lanak burutzen ari zara?

Denetarik, nire saltsan nago! Diseinua ez didate asko irakatsi graduan, baina nire kabuz ikasi ditudan gauzekin nabil lan batzuk egiten: gorra baten diseinua, aldizkari baten portada eta abar. Bestetik, Basque Culinary-n egindako grabaketa batean parte hartu nuen eta asteazken honetan argazki sesio bat daukat. Ezin naiz kexatu.

Zergatik aukeratu zenuen AZK?

Publizitate eta diseinu mundua gehiago ezagutu nahi nuelako eta, nola ez, gure hizkuntza oinarri izanda praktikak burutu nahi nituelako. Beraz, hiru elementu horiek oinarri hartuta, AZK enpresarekin kontaktuan jarri nintzen.

Zer inpresio duzu AZK agentziari buruz?, nolakoa da enpresa barrutik?

AZK agentzia langilea, gertukoa eta serioa da, noiz behinka beharrezkoa den umorea izanik. Langileek transmititzen duten gertutasuna eta gardentasuna da niri gehien gustatu zaidana. Laguntza behar izan dudan momentu oro eskua eskaini didate.

Behin gradua amaituta, zertan gustatuko litzaizuke lana aurkitzea?, edo ikasten jarraituko duzu?

Bizitzak eskaintzen dizkidan ezusteen bila nago, beti proiektu berriak esku artean. Gaur egun lan eremuan bizi dugun egoerari aurpegi ona jarri eta ikasten jarraituko dut. Aukeren artean animazioa eta 3D masterra daukat buruan. Mexikok bi gauza irakatsi dizkit: ikusi eta ikasi. Inoiz ez da berandu ikasten jarraitzeko eta nola ez, sortzeko.

ikasleak-praktiketan

Argazkiak: Jone Martinez.

12