Marketing bilaketaren emaitza.

Markek bost zentzumenak adi

Sentitu ez dugu soilik ikusmenari edo entzumenari esker egiten. Dantzatzeko gorputzaldia ez digu musika jakin batek soilik jartzen (edo bai), eta persona bat polit ez du soilik itxurak egiten. Gustuari, ukimenari eta usaimenari ere erreparatzen diogu, hots, zentzumen guztiei. Markagintzan, hortaz, bost zentzumenek dute garrantzia.

Hotsaren, irudien, usainaren, zaporearen eta ukimenaren bitartez komunikatu daiteke. Marka baten baloreak, beraz, bost zentzumenen bidez islatu daitezke. Marka esperientzia bizi, bereizgarri eta kalitatezkoa izateko, lehialtasuna sortuko duena, zentzumen guztiak martxan jartzea ezinbestekoa da.

Zentzumenek markaren inguruko usteak indartzea ekar dezake, edota oinarriak eta baloreak finkatzea. Emozioen eta sentsazioen bitartez, erabiltzaileak erlazioak egin eta horiek memorian iltzatzen ditu.

shutterstock_1352853263

Eragin azkarra

Leloa guztiz barneratzeko mila bider errepikatu behar izaten da. Izan ere, New Yorkeko Rockefeller unibertsitateak egindako analisi baten arabera, gizakien %5a gogoratzen da soilik ikusitako zerbaitekin eta %2a entzundakoarekin. Ondo egindako zentzumenen estimulazio batek, ordea, askoz ere denbora gutxiago behar du gugan lekukotzeko. Besteak beste, horregatik da garrantzitsua aintzat hartzea.

Oharkabean asko dira usaimenarekin, zaporearekin edo ukimenarekin jasotako mezuak. Ondo gordeta ditugunak. Zeren, ziur zuk ere lotzen duzula kolonia jakin bat pertsona jakin batekin, ezta? Eta seguru akordatzen zarela zineman egoten den palomita usainarekin (eta akaso ez ikusitako azken filmarekin)?  Izan ere, usaindutako %35arekin gogoratzen da jendea.

shutterstock_1160904631

Eragin azkar eta zuzena
Bistakoa da, beraz, zentzumenak gogoratu egiten ditugula. Baina gogoratzeaz harago, izaera edo balioekin lotzen ditugu. Jarraian hainbat adibiderekin azaltzen dugu hori:

Usaimena

  • Red Bull: festarekin, dinamismoarekin, dibertsioarekin. Horregatik ibiltzen da diskoteketan.
  • Eguzkitako krema: bidaia agentzietan erabiltzen dute, udararekin, eguraldi eta umore onarekin, deskonektatzearekin lotzen dugulako.
  • Txiklea: haurtzaroarekin lotzen dugu. Freskotasuna islatzen du. Horregatik erabiltzen da hainbat jostailu dendetan.
  • Larrua: elegantzia, kalitatea… islatzen duenez, hainbat zapata dendetan erabiltzen da, baita Rolls Royce dendetan ere.

Honen ondorioz, hainbat dira beren perfume propioa sortu duten markak: Pepe Jeans, Oysho, New Balance, Eroski, McDonalds, BMW, Movistar, Diagonal klinika, Catalunyako alderdi sozialista… Esentzia horietan beren marka balioak islatzen dituzte, oharkabean, zuk marka beren balioekin lotu dezazun.

Entzumena

Baina hori ez da soilik usaimenarekin lortzen, baita beste zentzumenekin ere. Soinuaren indarra ere nabarmena da.  Enpresen %97a sinetsita dago musikak emozioak komunikatzeko botere handia daukala.  Horregatik, hainbat enpresek estrategia musikalak garatzen dituzte. Hori dela eta, “himno” propioak sortu dituzte edo/eta beren ofizinetarako giro musika propioa osatu dute playlist personalekin.

Erabiltzaile gisa asko dira bizi daitezkeen soinu-esperientziak, gero eta plataforma gehiagotan izan dezake tokia soinuak: irrati kuinetan, spoten musika/kantuetan, podcastetan, branded audioeta, ekitaldietan, ferietan, webguneetan…

Ukimena

Liburu baten orrien usaina berezia egiten zaie askori. Baina beste askori orrialdea bera ukitzea egiten zaie berezi. Orrialdea ukitzean liburuaren gaineko iritzia osatuko dugu: kalitatezkoa, arina… irudituko zaigu. Pertsona bat ukitzean ere gertatzen zaigu hori. Azal leuna badu goxoa irudituko zaigu.

Packaginarekin lortu dezakegu, adibidez, erabiltzailearen harreta. Gure produktua era berezi batean biltzen badugu, eta kaxa zabaldu aurretik komunikatu egiten badugu, bezeroa fidelizatzeko urratsak emango ditugu.

Dastamena

Laranja zukua erosten baduzu, itxurak, zapore bat izango duela zelatatuko digu. Behin edanda, ordea, bestelako sentimendu bat izan dezakegu, dastamenak ere komunikatu egiten baitu.

Gainera, lau dira bereizten ditugun zaporeak. Zapore bakoitzak emozio desberdinak komunikatzen ditu:

  • Mikatza: emozio biziak, ezezaguna…
  • Garratza: deserosotasuna…
  • Gazia: alaitasuna, bizitasuna…
  • Gozoa: lasaitasuna, berotasuna..

shutterstock_416447704

Zentzumenez harago, zentzua

Zentzuak sen ona esan nahi du, gauzak ongi egiteko edo behar bezala jokatzeko ahalmena izatea. Eta, finean, marka batean horrek du garrantzia: zure ekintzetan zintzoa izatea. Zure ekintzetan islatzen duzu zure izaera. Labur esanda, zure jokamoldeak aitortuko du nolakoa zaren eta ea zure gainontzeko ekintza komunikatiboekin koherentzian jokatzen duzun. Hortaz, 5 zentzumenez harago, sekula ahaztu behar ez duzuna eta zinez ondo zaindu behar duzuna hori da: jarrera.

 

 

Markek generoa al dute?

markek_generoa

Zein da jaiotzean egiten diguten lehen galdera? Are gehiago, haurdunaldian, galdetzen digutena? Zer da, neska ala mutila? Galdera horren atzean trinkotuta daude gizarteak jaioberri horri egotziko dizkion betebehar eta aukera guztiak.

Jaiotzetik markatzen gaituzte: belarrietan zuloa bai ala ez, arrosa ala urdina, panpina ala baloia… eta markagintzan ere isla dute genitalen baitan sortutako “genero-markek”.

 

Genero marketinak naturaletik gutxik

Sexua izendatzearekin batera zehaztuko dira rolak, jokabideak, sentitzeko moduak, bizitzekoak eta jarraitu beharreko ibilbidea. Eta, hori guztia, biologiarekin loturarik ez duen gizarte eraikuntza baten ondorio izango da. Mundura etorri orduko, beraz, binomio baten baitan sailkatzen gaituzte. Eta norma horietan eragina du markagintzak, publizitateak. Gehienetan, femeninitatea eta maskulinitatea etiketak puzteko eta estereotipatzeko erabiltzen da, baita onurak lortzeko ere.

Genero marketinga deitzen zaio sexuaren ezaugarri biologikoetatik harago dauden klixeak desberdintzeari. Adibide praktiko batzuk, esaterako: makilajeari dagozkien markek emakumeak erabiltzen dituzte irudian, baita garbiketaren edo zaintzaren produktuek ere; futbol partiden atsedenaldiko publizitate tartean autoen spotak emititzen dituzte, zerbezen anuntzioak ere gizonentzat daude eginak, baita brikolajearenak ere.  Sonatuak izan dira, beste batzuen artean, Bic markak emakumeentzat sortutako boligarfoa: Bic for her edo Doritos markak sortutako patatak, zikintzen eta soinurik egiten ez dutenak.

Salbuespenak salbuespen, emakumeen rolei zuzendutako produktuak sortzen dituen markaren irudia ere bat joango da estereotipo horiekin: koloreak ez dira gogorrak izango, pastel tonalitatekoak, tipografía samurragoa izango dute

 

Emakumea gauza eta ez pertsona

Emakumeak objektu bilakatzen dituzten marka eta produktuen zerrenda amaigabea da. Emakumeen gorputzak hutsak eta ederrak balira bezala erabili ohi dira sarri, begiratuak (eta menpekoak) izateko.

Publizitatetik harago, badira markak beren erabakien bitartez emakumeak gauza bilakatu dituztenak: emakumeek ordaindu gabe sar daitezkeen diskotekak, edo haurdun geratzeko aukeragatik emakume bat ez kontratatzea…

 

Sexuaren araberako ohiturak

Gure ohiturak estereotipatuak daude. Ezartzen zaizkigun rol horiei lotuta daude. Marka edo produktu bat ere, sarritan, estereotipatuta edo rol batzuei lotuta dago. Zaintza lanak = emakumeak, kirola edo/eta lehiakortasuna = gizonezkoak… Hortaz, produktu horren komunikazioa ere genero horri zuzenduta egingo da. Hortik, emakumea bazara, Coca Cola light-en publizitatea agertzea eta gizonezkoa bazara Coca Cola Zerorena ikustea.

Sareek, gainera, segmentazio hori ahalik eta zehatzena egiten laguntzen dute. Generoaren arabera ez ezik, adinaren eta geografiaren arabera (besteak beste) sailkatu ditzakegu, mezua nahi dugun horiengana helduz.

 

Erabilera guztiak ez dira txarrak

Badira binomio hori hautsi eta egitura itxi horretatik aldendu diren markak. Nikek Serena Williamsek haragirik apenas erakusten zuen kirol-arropa janzteak istiluak eragin zituen. Kontrako asko agertu ziren. Bere patrozinadorea den Nikek, ordea, babestu egin zuen ahoz gorako aldarri honekin.

Markek sarritan hauspotzen duten gizontasun eredu bat kolokan jarri zuen Gillettek bere azken spotean. Markak gizonentzat produktuak saldu arren, markaren eta gizon matxisten artean arrakala handia dagoela azaldu zuen eta eredu horrekin bat egiten ez zutela. Sona handia izan zuen iragarkiak.

Tesco supermerkatuak ere hartu ditu erabaki berdinzaleak. Beren dendetako produktuetan tasa arrosa kendu du. Toy Planetek jostailuen katalogoan berditasunari eusten dio eta aniztasuna bermatzen du.

Gertu ere baditugu adibide onak. Hainbat markek emakumeentzat “boyfriend” galtzak saltzen dituzten bitartean, beste batzuek (Berria, Berri Txarrak, Euskaraz Bizi Nahi Dut…) elastiko zabalak eta estuak saltzen dituzte; eta ez neskentzako eta mutilentzako direnak, esaterako.

 

2018a zenbakitan

YELLOWING_irudia

Begiak itxi eta kandelei putz egitean amesten dugun gisan atzean utziko dugun 2018an bete gabeko promesak egiten hasiko dugu gutariko askok 2019a. Edo ez. Hamabi mahats ale hamabi segundotan jaten, edo lehen kanpai hotsean hamabiak ahoratzen. Eta, haragi lehorrak nola, mahats masa-pilota ezin irentsi emango ditugu urteko lehen segundoak. Xanpainarekin topa egiten batzuk eta txispatuko ez dituen burbuilarik gabeko edariekin besteak. Familia giroan agurtuko dugu 2018a askok, oporretan gero eta gehiagok. Batera edo bestera, atzera begirakoa egiten bukatzen dugu askok urtea. Eta horrela bukatuko dugu guk ere.

2018ak sare sozialei dagozkionean zenbaki potoloak utzi dizkigu. Konektatuta bizi gara, sarera lotuta. Datuek hori azpimarratzen dute. 2009a geroztik goranzko joera izan dute sareek. Hazkuntza hori lausotzen ari da, baina mantsotze hori sareak gure egunerokoan errotu diren seinale besterik ez da.

2018an, Espainiar estatuan, 16-65 urte bitarteko lagunen %85ak sare sozialak erabili ditu; hots, 25.5 milioi dira sareetako erabiltzaileak.

 

Erabiltzaileen profila

  • %51 emakumezkoa
  • Bataz besteko adina: 38,4 urte
  • %74 lanean

Kopuru horrek gora egingo du 2019an. Erabiltzaile ez direnen %9ak datozen hamabi hilabeteetan sareren batean izena emango duela aitortu du eta. Eta, probableena da, sare sozial hauetakoren batean sortzea profila: Facebook, Twitter, Instagram, Linkedin edo Whatsappk, horiek baitira barneratuen ditugunak.

Facebook ezaguna da erabiltzaileen %96arentzat. Twitter da bigarren indarra %72ko ezagutzarekin. Dena den, 2017tik, beheranzko joera du sare honek. Instagramek, ordea, kontrako joera du. Geroz eta presentzia nabarmenagoa du erabiltzaileen egunerokoan.

 

Sareen ezagutza

  1. Facebook %96
  2. Twitter %72
  3. Instagram %62
  4. Linkedin %21
  5. Whatsapp %16

Ezagutzatik erabilpenera urrats bat dago, ordea. Eta, erabilpenari dagokionean ere, Facebook dago zerrendaren gailurrean Whatsappekin batera. Erabiltzaileen %87ak erabiltzen ditu bai bata eta bai bestea. Hala ere, duela bi urtetik hona behera egin du Facebookeko erabiltzaile kopuruak. Aldiz, kontrako norabidean doa Instagram. Geroz eta erabitzaile gehiago ditu.

 

Sareen erabilera

  1. Facebook %87
  2. Whatsapp %87
  3. Youtube %69
  4. Instagram %49
  5. Twitter %48

Sare horien artean, egunean ordu gehien Whatsappen ematen ditugu. Bataz beste, egunean 1:33 minutu eskaintzen dizkiogu sare honi. 16-30 urte bitarteko gazteak dira konektatuta denbora gehien pasatzen dutenak. Adinean gora egin ahala, ordu kopuruak behera egiten du.

Denboraren zatirik handiena Whatsappen igarotzeak lotura estua du sareetan egiten dugunarekin. Eta, sareak, bereziki, mezuak bidaltzeko eta gure kontaktuekin harremantzeko erabiltzen ditugu. Gure jardueraren %66a horretara bideratzen dugu. Bideoak ikusteko, musika entzuteko eta gure kontaktuek egiten dutenaren berri izateko ere erabiltzen ditugu sareak.

 

Sareetako jarduera

  1. Harremandu %66
  2. Bideoak ikusi eta musika entzun %56
  3. Kontaktuek egiten dutena ikusi %44
  4. Ezagutza jaso %36
  5. Edukia argitaratu %33

Begi bistakoa da sarera lotuta bizi garela. Eta sarera konektatzeko gero eta gehiago erabiltzen dugu mugikorra, %95ak erabiltzen du gailu hori. Ordenagailua %91ak erabiltzen du eta tableta %48ak.

 

Eta zuk, testu hau, zein gailutatik irakurri duzu? Hasi eta buka egin duzu, ala bidean beste hainbat sareetara jo duzu? Zein sareetara? Erantzunetan ikusi duzu ea 2018ko tendentziekin bat egiten duzun. 2019an ere izango dugu elkarren berri!

 

Informazioa IABren Estudio Anual de Redes Sociales 2018 dokumentutik jaso dugu

Komunikazioa 360º

Bideo labur honetan saiatu gara azaltzen, modu grafikoan, zeintzuk diren gure lan esparru nagusiak, beti ere komunikazioaren, publizitatearen eta branding-aren inguruan; hala nola, bideo marketina, ekosistema digitala, ekitaldien kudeaketa, packaging-a, publizitate kanpainak, diseinu editoriala eta marken kudeaketa.

Hola Julen

Julen Hernandez donostiarra youtuber profesionala da eta ‘Hola Julen’ ia 91.000 harpidedun dituen kanala kudeatzen du. Duela gutxi, elkarrizketa bat egin genion, eta azaldu zigun zeintzuk diren lanbide honen diru-iturriak eta eman beharreko pausuak bideoak monetizatzeko. Horretan, publizitate zuzenaz gain, network-en lana oso garrantzitsua da, enpresa hauek jartzen baitituzte harremanetan youtuberrak eta markak, youtuberrak bere kanalean marka horiekin lotutako ekintzak buru ditzan.
Bideo hau Asier Peñak editatu du.

123